Ahşap Fıçıların Tarihi

Ahşap Fıçıların Tarihi
Merhaba,

Milattan önce yakla_1k 1000 y1l1na dayanan bir geçmi_e sahip ah_ap f1ç1lar, günümüz dünyas1nda hala kullan1lan en eski icatlardan biri olarak kar_1m1za ç1kar. O dönemlerde ah_ap f1ç1lar1n içine ne konulduu tam olarak bilinmiyor ancak Kelt kabilelerinin s1v1 saklamak ve ta_1mak için ff1ç1 ürettiklerinin arkeolojik kan1tlar1 mevcut durumda.

Her ne kadar Heredot, Ermeni _arab1n1n Babile ta_1nmas1 için ilk defa kullan1lmaya ba_land11n1 yazm1_ olsa da durum onun yazd11ndan biraz daha eski, günümüzün arkeoloji bilimi sayesinde.

Henry Work, Wood Whiskey & Wine kitab1nda ilginç bir noktadan bahsediyor. Kendisi de usta bir f1ç1c1 olan Work, tarihin belki de en me_hur gemi tasar1mlar1ndan birinin f1ç1lar1n rahat ta_1nmas1 için üretildiini iddia ediyor.



Çocukluumuzun Asteriks'i, 0ngiltere yamuru ve f1ç1lar. Bu çizimin de sahibi usta Albert Uzerdo hayat1n1 kaybetmi_, daha önce yaz1da geçirmediimhatayd1, onu da anm1_ olal1m böylece.

Bugün belki çocuklar1n bilmedii ama bizim gibi 30-40'l1 ya_lar1n hemen hat1rlayabilecei Asterix'in me_hur gemisi, i_te bu f1ç1lar1 ta_1mak için tasarlanm1_ ve kullan1lm1_. Bugünkü Birle_ik Krall1k ile Avrupa ülkeleri aras1nda git gel yapan bu gemilerde ta_1nan f1ç1lar1n içinde genelde _arap bulunuyordu.


Silchester, 0ngiltere'de bulunan Kelt ah_ap f1ç1lar1. Roma 0mparatorluu Dönemi. Keltler henüz Romal1lar gelmeden önce de ah_ap f1ç1 kullan1yorlard1 ancak günümüze kadar ula_m1_ bir örnei yok elbette.

Sadece s1v1 deil elbette, tuzlanm1_ et, her türlü yiyecek, alkol ve temiz su için kullan1lan ah_ap f1ç1lar1n 1500lü y1llara dek inan1lmaz popüler olduunu söyleyebiliriz.

O zamanlar forkliftler ve dier nakliye araçlar1 icad edilmedii için bir insan1n sadece yuvarlayarak 450 litrelik bir devasa bir kargoyu sadece elinin ucuyla iterek ta_1mas1, bu popülerliin en önemli nedenlerinden biriydi. Ah_ap f1ç1lar, tasar1mlar1n1n verdii kolayl1kla yer dei_tirilirken insanüstü güç kullan1m1na ihtiyaç duymazlar.

Toprak kaplar, (bugünkü güveçlerden hat1rlayabiliriz) asla ah_ap f1ç1lar kadar avantaj salamad1 çünkü hem s1zd1rmazl11 (içine alkol girdii durumlarda) hem de dü_tüü anda k1r1lmalar1 onlar1 geri planda b1rakt1.

Her ne kadar ah_ap f1ç1lar, toplum için önemli olsa da, onlar1 üretenler zaman1nda o kadar da deer görmüyordu.

Bugün cooper ismi verilen bu zanaatkarlar, Roma döneminde asla bir f1r1nc1 veya demirci kadar önemli deillerdi keza dönemin me_hur Roma 0mparatoru Gaius Aurelius Valerius Diocletianusun, MS 301de yay1nlad11 vas1fl1 i_çi listesinde hemen her meslek vard1 da f1ç1 ustalar1n1n ismi geçmiyordu.

Copper ismi asl1nda 0skoç veya 0rlanda orjinli deil, Flamancadan geliyor, cowper veya couper yani kap-kacakç1 kelimesinden Keltçeye cooper olarak geçiyor.




^üphesiz hem geçmi_te hem de günümüzde f1ç1lar, bulundaki bölgelerin aaçlar1 kullan1larak üretiliyor ancak Amerikan beyaz me_esi, Avrupa beyaz me_e ve Avrupa me_esi ismi verilen aaçlar f1ç1 dünyan1n en büyük bölümünü kaps1yor. Öyle ki f1ç1 ustalar1 genelde milliyetçi oluyorlar ve kendi f1ç1lar1n1 her daim koruyorlar.

Bir Frans1z f1ç1 ustas1 olan Jean Taransaud, Amerikan beyaz me_esinin, üstün kalitedeki Frans1z _arab1n1n tanenlerini yeteri kadar korumad11 için tercih edilmemesini 1976 y1l1nda yazd11 kitab1nda belirtiyordu.

Yeri gelmi_ken Türkiyede, ah_ap f1ç1 yap1m1na uygun me_e üretimi yap1lmamaktad1r. Genel olarak zaten nerede kullancak olursak olal1m büyük orandaki ah_aplar1m1z1 Rusyadan ithal etmekteyiz.

Ah_ap f1ç1lar1, 2019 y1l1n1n bu günlerinde biz hala evlerimizde, ofislerimizde kullan1yor olabilirdik ancak 1862 y1l1n1n bir Ekim sabah1nda, Alexander Parkes isimli bir bilimadam1, nitroselüloz, kâfur ve alkolün kar1_1m1yla elde ettii parkesin isimli bir icad1, 0ngilterenin Birmingham kentinde tan1tmam1_ olsayd1. Evet plastik ke_fedildi ve o günden itibaren, bir zamanlar en temel ihtiyaçlar için kullan1lan ah_ap f1ç1lar, bu sefer damak tad1n1n keyfine varmak isteyen küçük oran say1labilecek bir grup insan için kullan1lmaya devam etti.



Tabii ki sadece plastik deil, çeliin kolay kullan1m1, alüminyum ve farkl1 maddelerden üretilen ta_1y1c1 ve saklay1c1lar bugün hem çok daha ekonomik, hem çok daha yayg1n.

Yani 200 y1l önce bir korsan gemisindeki sava_ç1, temiz su içmek içmek için geminin güvertesindeki ah_ap f1ç1ya gider, içine bilimum sinek böcek, fare, tuzlu suyun giremeyeceinden emin olduu f1ç1s1ndan su içerdi, biz ise bugün hem s1cak ve souk su verebilen sebillerden veya düz damacanalardan kullan1yoruz.

0yi veya kötü bir dei_im ya_ad11m1z, yaz1m1n konusu deil ancak iflah olmaz bir nostalji sever olarak suyu dahi ah_ap f1ç1dan içmek isterdim. Peki günümüzde ekonomik hatta lojistik avantaj1 art1k bulunmayan ah_ap f1ç1lar1n damak tad1na katk1s1 nedir?

Klasik hikaye ile devam edelim, 1780 y1l1nda, Birle_ik Krall1k ordusunun, Hindistandaki sömürgeci askerlerine gidecek erzaklar için bira sipari_ etmesi ile ba_l1yoruz. Müthi_ donan1ml1 ordu asl1nda Hindistanda birçok erza1 ürettirebiliyordu ancak bunlar1n aras1nda bira yoktu çünkü hava çok s1cakt1.

Hodgens isimli bir bira üreticisine verilen sipari_te, 6 ayl1k gemi yolculuuna dayanamay1p tad1 bozulan biralar1n yerine farkl1 bir _ey üretmesi gerektii söylenmi_ti. O da _erbetçiotu denen bitkiden içine bol bol katarak biran1n dayan1kl1l11n1 art1rd1. Fakat i_ bununla bitmedi, ah_ap f1ç1lar içerisinde alt1 ay bol _erbetçiotu katk1l1 bira, kendine has bir koku ve hatta doku yaratt1, me_e f1ç1n1n gözenekleri ile girdii kimyasal dans onu bamba_ka bir içece evriltti ve bugün bildiimiz IPA (yani India Pale Ale) türünün domas1na yol açt1.



IPA türü bira dinlendirilen me_e f1ç1lar

Me_e f1ç1 görmü_ bir biran1n fark1n1 içtiiniz zaman endüstriyel tanklarda bekletilen biralarla k1yas edilmemesi gerektiini, siz deil, dama1n1z hayk1r1r.

Bunun yan1nda elbette ki _arap dünyas1, özellikle Fransa, hem f1ç1 üreticiliinin ilk dönemlerinden beri ev sahiplerinden biri olmas1 hem de inovatif hamleleri ile sektörün her daim birincisi olman1n getirdii sorumlulukla ah_ap f1ç1lardan asla vazgeçmez.

^üphesiz _arab1n alkol oran1n1n, bir f1ç1y1 100 y1la kadar kullanabilme avantaj1n1 da es geçmeyelim. Daha yüksek alkol oranlar1nda bu avantaj kalm1yor.

Daha yüksek oran demi_ken, viski dünyas1na gelelim ki burada i_ler biraz kar1_1k, adeta yeni yap1lm1_ bir me_e f1ç1s1nda bekletilmi_ viski bulman1n zor olduu y1llarday1z.



Klasik Maker's Mark f1ç1lar1, Amerikan beyaz me_e, yakla_1k 350 litre. Laphroaig'in de bourbon f1ç1lar1n1 Maker's Mark'tan ald11n1 hat1rlayal1m.

Mutlaka o ah_ap f1ç1n1n içerisinde daha önce farkl1 bir içki dinlendirilmi_ olmas1 (_eri, _arap, rom, bourbon) kimi zaman pazarlama kimi zaman ekonomik anlamda salad11 avantajlarla viski sektörünü ele geçirmi_ durumda. Ah_ap f1ç1n1n viskiye katt11 o muazzam etkiyi konu_maktan ziyade genelde bugün vakitlerimiz o ah_ap f1ç1n1n içindeki eski s1v1n1n verdii etkiyi konu_maya ba_lad1k.

Ki_isel öngörüm bunun devam edecei ve viskinin popülaritesi azald11nda (eer azal1rsa) tekrar düz, sade bir ah_ap f1ç1n1n verdii enfes deeri konu_aca1m1z yönünde.

Tarihi yolculua devam etmek için, Arpan1n Tarihi isimi yaz1ya buradan, f1ç1lar hakk1nda devam etmek a_a1daki iki yaz1dan faydanalabilirsiniz.

^eri F1ç1lar1n1n Viskiye Olan Etkileri

0skoç Viskilerinde F1ç1 Boyutlar1 Ve Farkl1l1klar1

Sevgiler

Ozan Vural
2024 © ViskiGurme