Viski kültürü, tadım notları ve viski kursları
Lale Şeklindeki O Meşhur Viski Kadehinin Hikayesi: The Glencairn
Lale Şeklindeki O Meşhur Viski Kadehinin Hikayesi: The Glencairn
Viski içerken hangi kadehi tercih ediyorsunuz?
 
Ağzı geniş ve tumbler ismi verilen kare Amerikan tasarımlarını mı?
 
Copita ismi verilen zarif ayaklı küçük şarap kadehlerine benzer tasarımları mı?
 
Yoksa “ben genelde o laleye benzeyen kadehlerden yani tercih ediyorum” mu diyorsunuz?
 
Burada size şu kadehle içmelisiniz, bunu belki, şunu asla gibi önerilerde bulunmayacağım. Viski, keyif aldığınız ve imkanınız olan her kadehte sizin yanınızda olan bir dost.
 
Fakat şu hani laleye benzeyen kadehlerin güzel bir hikayesi var, onu paylaşmak istiyorum.
 
Viski kültürüne biraz biraz ısınmış hemen herkesin bir adet edindiği, evinde olmasa da bir mekanda tercih ettiği o kadehin ismi Glencairn viski kadehi.
 
1990 yılına gidelim. İskoçya’da, Raymond Davidson isimli bir viski tutkunu, on yıllardır viski içiyor, yeri geldiğinde bir kadeh çok özel bir viski için bütçesini  epey zorladığı oluyor ama içtiği kadehlerde sanki bir eksiklik hissediyordu.


Glencairn kurucusu Raymond Davidson ve oğulları.
 
Davidson kendi ağzından o günleri şöyle anlatıyor:
 
“Hayatım boyunca çok sıkı bir viski içicisi oldum. Bir bara gidiyor ve ne içeceğimi bilerek sipariş veriyordum. İskoçya’daysam, viskimi zaten sek getirdikleri için tek uyarım onu bir şarap kadehine koymalarıydı. Düşünsenize, İskoçya’da bir İskoç viskisi içiyorum ve sipariş ederken bir şarap kadehi rica ediyorum! Diğer kadehler, almak istediğim kokuları havaya uçuruyordu. O anlardan bir tanesinde durdum ve düşündüm. Bu işi yapan yoktu, ben yapmalıydım. Hem kendi özel zevkimi tatmin edebilir hem de ticari bir başarı kazanabilirdim.”
 
Bu güzel hayal, on yıl boyunca Raymond’un kafasında sadece hayal olarak kaldı. 2000’li yılların başına gelindiği o günlerde ise, İskoçya dışındaki dünyada müthiş bir ivmeyle artan viski popülaritesini görüyor ve kendi firmalarının bu yeniliğe ayak uyduracak ve hatta bir boşluğu doldurabilecek tasarıma sahip bir ürün üretip üretemeyeceği konusunda bu sefer çok ciddi kafa yoruyordu.
 
Viski üzerine bir inovasyon, insanın kendi başına çok da kolayca yapabileceği birşey değil. Hemen her girişimde olduğu gibi fikir almalı, işi bilenlerden eleştiri ve önerilere sahip olmalısınız.
 
Raymond da bu kurala uyuyor ve İskoçya’nın beş çok önemli damıtımevinin tüm baş damıtımcıları ile özel görüşmeler ayarlıyordu.
 
Aslında viskiye yeni yeni başlamış ve biraz farklı tadım yapmış, işin kültürüne merak sarmış herkes Glencairn kadehini duymuştur ve neredeyse birçoğu da “esas viski kadehi işte budur” demektedir.

Bununla beraber yüzlerce yıllık tarihi olan bu içkinin “esas kadehi” olarak anlamdırılan bu tasarım, çok eski değil, sadece 15 yıllık bir geçmişe sahip.


Damıtımevleri için özel ürettirilmiş Glencairn kadehleri.


Maltın Günü Viski Klubümüz üyelerinden Whisky Show London fuarından özel olarak getirilmiş bir hediye.
 
Peki bu kadehi diğerlerinden daha özel, daha popüler yapan nedir?
 
Boyutları herhangi bir tumbler veya copita kadehine göre daha ufaktır. Sadece 115 santimlik boya sahiptir.
 
Kadehin kendisi bütün olarak doldurulduğunda 175 santilitre alır fakat tasarımın amacına yönelik kullanımı için sadece 50 santilitre doldurulması önerilir.
 
Bu da zaten dünyanın birçok yerindeki 40-55 santilitre arasında kabul edilen bir “dram” ismi verilen “tek viski” için kullanılan ölçüdür.
 
Lale şeklindeki tasarımı sayesinde, viskinin tüm rahiyalarını olabildiğince içinde hapsettiği için, yukarıya doğru daralan bölümüyle, burnunuz için müthiş bir ergonomik koklama pozisyonu almanızı sağlar.  Bir anlamda kendi tarihimizde “zevk ve sefa” dönemi olarak geçen Lale Devri, bu kadehin icadıyla birlikte viski dünyasında da gerçekten “zevk ve sefa” dönemini başlatmıştır. Umarım sonu aynı bitmez.
 
Kadehin ayağı, diğer copita kadehlere göre çok daha kısadır ancak kalın bir camdan üretilmiştir ve o noktadan tuttuğunuz için parmaklarınızdan içeri nüfus eden sıcaklığı minimum seviyede tutmayı amaçlar.


Evimdeki standart, yazısız ve logosuz Glencairn kadehlerimden biri. Bu noktada şunu söylemek istiyorum, Glencairn firmasının başka viski kadehleri de meşhur ve zaman zaman bu kadeh ile karıştırılıyor. Yazıda bahsi geçen kadeh, sadece fotoğrafta gördüğünüz kadehtir.
 
Söylediğim gibi baş damıtıcımların fikirleri, oğulları Paul ve Scott’un da yardımıyla kadeh piyasaya çıktığı günden itibaren hiç hız kesmeyerek popüler olmaya devam eder.
 
Size daha önce tarihinden bahsettiğim Scotch Malt Whisky Society, bu kadehi ilk öneren grupların başında yer alır.
 
Hatta iş öyle bir noktaya gelir ki, belki de Birleşik Krallık’ta bir ürün için alınabilecek en üst seviyedeki inovasyon ve karlılık konularındaki ünvan olan Queen’s Award’ı ,2006 yılında kazanır.
 
Bu onun şöhretini daha da artıracaktır.
 
Bugün dünyanın İskoç olsun, Amerikan veya Avrupalı diğer damıtımevleri olsun, viski fuarları ve şovları olsun, üzerlerinde kendi logolarının basılı olduğu Glencairn kadehlerinden ürettirir, kullanır ve satarlar.
 
Whyte & Mckay firmasının baş damıtımcısı Richard Patterson, sadece bu kadehe özel olumlu anlamda tanıtıcı bir video  çekmiş ve bugüne kadar  120 bin’den fazla sayıda izlenmiştir. Patterson'a göre her iyi viskinin kendine has bir karakteri vardır ve bu kadeh de onlar gibi bir karaktere sahiptir.

Bugün Glencairn Crystal, birçok özel firmaya şişe tasarımı, karaf tasarımı ve içki konusunda aklınıza gelebilecek birçok cam aksesuarı üreten dev bir firma olmuş durumda.
 
Ünlü romancı Raymond Chandler’ın bir sözü vardır.
 
“Kötü viski yoktur. Sadece diğerlerinden daha iyi viskiler vardır.”
 
Bu söze kesinlikle katılmakla beraber, kadeh seçiminin de bir viskiden alınan keyfi inanılmaz çok etkilediğini düşünüyorum. Viski içerken,  kadehi ağzıma götürüp de bir yudum aldığım sayının neredeyse üç dört katı kadar kadehi burnuma götürüp de koklamak bana o yudumun kendisi kadar keyif veriyor. İşte kadeh bu noktada önemini belli ediyor.
 
Glencairn viski kadehi, benim de hemen hemen en çok keyif aldığım kadehlerin başında geliyor. Her ne kadar grup tadımlarımız sırasında genelde Copita kadehleri kullansam da, evde tek başıma bir tadım yaparken veya gerçekten de sevdiğim bir viskiden yudumlamak istediğimde ilk tercihim bu kadeh oluyor.
 
Her viski tutkununun evinde en az iki adet bulundurması kafi olacaktır.

Sizi bilmiyorum ancak benim eğer bir arkadaşımla özel bir viski içiyorsam, aynı tür kadeh kullanmaktan hoşlanıyorum. Viski de paylaşıldıkça daha da artan bir keyif barındırdığı için, en az iki Glencairn diyorum!
 
Slainte!
 
Ozan
 
info@viskigurme.com
2017 © ViskiGurme