Jack Daniel's Tarihi Ve İlginç Hikayesi

Jack Daniel's Tarihi Ve İlginç Hikayesi
Merhaba,

Aklıma gelmişken şöyle başlamak istiyorum, zamanında işyerindeki arkadaşlarla birbirimize takılırdık; kim yurtdışından dönerse, orada gezip gördüklerini, yediklerini içtiklerini anlatırlardı, ben de anlatırdım, sonrasında ise "yaa" derdik "kürkçü dükkanına döndük işte".

Döndükten hemen sonra da şehir, ev, bir başka güzel gelirdi, sokaklar, koku, hatta saçma sapan televizyon kanallarının arka planda hafif sesi açık durması bile. Ne zaman Jack Daniel's No:7 içsem benzer duyguları yaşarım.

Evet Jack sonrası çok viski içtik, çok gönül verdik, gönül koyduk ama bazen kürkçü dükkanı gibisi yok, bir yudum Jack, o daha rahat, kaygısız gençliğimi hatırlatır bana. Bazen de hatırlamak için özellikle tercih ederim. İşler, arkadaşlar, sokaklar aynı kalmıyor ama kokular aynı kalıyor her zaman.

Asla hayal kırıklığına uğratmayan ve "değişmeyen" kokusu için de ayrı saygı duyarım Jack'e.

Her nerede olursam olayım.

Jack Daniel'sin hikayesine gelirsek, epey keyifli ve ilginç aslında. 

Jack Daniel's bir Tennessee viskisi ve dünyada en çok satılan Amerikan viskisi aynı zamanda. Kimi zaman klasik Amerikan viskisi bourbon ile karıştılıyor ancak kanunlara (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması ) göre türü, Tennessee viskisi olarak kabul ediliyor, o konunun detaylarına geleceğim.

Lynchburg, Tennessee'de Moore isimli küçük bir ilçede üretiliyor, hatta öyle bir ilçe ki zamanının Amerika'sındaki içki yasakları (prohibition) sonrasında yasakları iptal etmeyi seçmeyip o şekilde yaşamaya devam eden muhafazakar bir ilçe, bu nedenle Jack Daniel's viskisinin evi diyebileceğimiz o bölgede aslında mağazalarda ve restoranlarda satılamıyor. Sadece damıtımevlerinde Pazar günü dışında özel izinle tadım yapmak mümkün olabiliyor. 


Jack Daniel's Damıtımevi

Esas karaktere, yani meşhur Jasper Newton Jack Daniel'a gelirsek, Jack Daniel'in markanın resmi kurucusu 1850 doğumlu (ama onun tam doğum tarihi tam olarak bilinmiyor). Şirket, Eylül ayında onun doğum günü kutlamak adettendir diye söylüyor. Bunun nedeni kentte çıkan bir yangın ve bütün doğum belgelerinin yanmasıyla birlikte hem Jack'in hem annesinin mezar taşları üzerindeki tarihlerin kesin kabul edilememesi.

12 kardeşli Jack, henüz 7 yaşında bir vaiz tarafından evlatlık alınıyor ve aynı zamanda kulağa ilginç gelse de içki üreticisi de olan bu vaiz sayesinde viski dünyası ile, çok çok genç bir yaşta tanışmış oluyor. Her ne kadar viski üretmeyi Lutherci vaiz Dan Call'dan öğrendiğinden emin olsak da bu noktada işin farklı bir boyutu da geliyor. O da aslında vaizin Jack'i, o zamanlar siyahi olduğu için herhangi bir yönetici vasfına getirilmesi imkansız olan ama zamanın en iyi viski üreticilerinden (bugünün baş damıtımcıları) Nearest Green'e adeta "eti senin kemiği benim" tabiriyle bırakıyor. Jack viski yapmayı bir zamanlar köle olan Nearest Green'den öğreniyor, sonraki yıllarda onu mükemmelleştiriyor. Çok uzun yıllar sonra ortaya çıkan bazı fotoğraflar, bize o zamanların inanılmaz katı ırkçı Amerikası'nda, Nearest Green ve beyaz çalışma arkadaşlarının aynı karelerde yer alıp aynı sosyal hayatı paylaştığını kanıtladı. Her şeyi zamanına göre değerlendirmek lazım, o zamanlar bir firma için cesur ve yine zamanına göre insani bir hareketti. Bu bakımdan Jack Daniel's viskisine ayrı sempatiyle bakarım her zaman.


Nathan Nearest Green'in oğlu George Green ve hemen yanında Jack Daniel

Yukarıda size bahsettiğim ve Tennessee viskisi ile bourbon viski arasındaki fark bu noktada konuşulabilir. Jack, tıpkı Dan Call ve Nearest Green gibi, viskinin, neredeyse kömür haline getiriline dek yakılmış akçaağaç üzerinden filtre edilmesi yolunu tercih ediyordu.

Bu yöntem uzun yıllardır Karayiplerdeki rom üretiminde de kullanıldığı ve o zamanlar Amerika'nın en popüler içkilerinden rom olduğu da düşünülürse, hiç de şaşırtıcı değil. Bu yönteme, yani kömürden filtreleme (charcoal filtration) sonrasında Lincoln County Process ismi verilerek kanunlaştırıldı ve işte bourbon & Tennessee viskisi ayrımı ortaya çıktı.

Devasa bir akçaağaç kömürü tankının birkaç metre üzerinden, imbikten yeni çıkan viskinin damla damla süzdürülmesi ve böylece özel bir filtreleme sağlanması, yani viskinin pürüssüzleştirilmesi.

Bu noktada şunu ayrıca söylemek istiyorum, bazen bu konunun yanlış anlatıldığını görüyorum insanlara, bourbon viskinin sonrasında kömür filtrasyonu ile Tennessee viskisi olması gibi söylüyorlar, bu pek doğru değil çünkü bourbon olması için imbikten damıtılması tek başına yetmiyor fıçı dinlendirilmesi de gerekiyor, Tennessee viskisinde ise dinlendirme sonrası değil, öncesinde kömür filtrasyonu yapılıyor. Yani alkol henüz bourbon-viski olmadan önce filtreye giriyor. Küçük ama önemli detay seven dostlarım için bunu eklemek istedim.


Akçaağaçlar öncelikle kömürleşene dek yakılıyor.


Sonrasında bir tanka konuyor ve üzerinden yeni damıtılmış (new make spirit) alkol damlatılarak filtre ediliyor (charcoal filtration).


Amerikan viskisi dediğimizde (son yıllarda üretilen malt viski vb gibi türleri saymazsak) hemen hepsi bourbondur ancak her bourbon Tennessee değildir diye genellersek yanlış olmaz.

1866 yılında üretime başlayan Jack Daniel's damıtımevi, arpa maltı az olmak üzere, bol mısır ve çavdardan ürettiği maltları, kendi su kaynağı olan nehirden aldığı demirsiz mükemmel su ile birleştirerek damıttı.

O zamanlar viski üreticileri, içkilerini sürahilerde satıyorları ve üzerine isimler yazıyorlardı, 1870'lerde bir yerde ise cam şişeler popüler oldu ve Jack de kararını, mantarlı yuvarlak bir cam şişeye geçti.



Tarihin ilk cam Jack Daniel's viski şişesi örneği

1904 yılına geldiğimizde Jack Daniel, Old No:7 ismini verdiği (bu ismi neden verdiğini kesin olarak bilmiyoruz, çapkınlığıyla meşhur Jack'in yedinci sevgilisini unutamaması mı, yedinci denemede istediği viskiyi üretmesi gibi çok fantastik söylentiler var, elimizde kanıt yok) viskisiyle, St Louis, Missouri'de yapılan Dünya Fuarı'na katıldı.

Dünyanın dört bir yanından gelen viskilerin yarıştığı bu yarışmada altın madalyayı aldı o günden sonra bütün dünya Jack Daniel'ın ürettiği o viskiyle tanışmış oldu!


1904 yılında ödül alan şişenin sonradan geçmişe saygı ve hatıra anısına firma tarafından üretilmiş replikası.

1905 yılında, ofisine gelip odasındaki kasayı açamadığı için tekmeleyen, ayak parmağını kıran ve enfeksiyon kapan o parmağı sayesinde hayatını kaybeden bir adam Jack Daniel. Sadece 1.58 santimetre boyunda, hayatı boyunca hiç evlenmemiş ancak çok hızlı yaşamış, müzik grubu kuracak kadar tutkulu, eğlenceli ve prensipli bu küçük dev adamın hikayesi işte böyle. 

Eğer imkanınız olur da bir gün mezarını görürseniz, mezarın hemen yanında iki adet sandalye de göreceksiniz, o sandalyeler ölümünden sonra onu bırakmak istemeyen hayranı hanımlar için özellikle konulmuş.

Günümüze gelirsek, bugün Türkiye Jack Daniel's ailesinin ürün seçkisi bakımından gerçekten çok zengin. Old No:7, Gentleman Jack, Sinatra Select, Old No:27, Single Barrel ve hatta Jack Daniel's Legacy Edition 1 ve 2 gibi çok limitli serilerin bulunduğu aile her zevke hitap ediyor. Kokteyl sevenler için dahi "içinde Jack Daniel's viski bulunan bal likörü" Jack Honey de ülkemizde satışta. Umarım yakın zamanda Jack Daniel'sın çavdar viskisi RYE ile buluşma imkanımız olur. 

Bazı detaylı tadım notlarıma bu adreslerden ulaşabilirsiniz,

Gentleman Jack 

Jack Daniel's Single Barrel

Jack Daniel's Legacy Edition 2

Jack Daniel's Sinatra Select





Geçtiğimiz aylarda İstanbul'da, Jack Daniel'dan pek de uzun sayılmayacak bendenizin bu güzel hikayeleri dostlarımızla paylaştığım bir atölyeden bazı kareler.

Ben inanıyorum ki hemen hepimizin içinde Jack Daniel's viski geçen bir anımız, bir hikayemiz vardır.

Bundan sonra bir Jack viski içerken hem o anıları, hem de o viskinin geldiği topraklardaki hikayesini hatırlayın, bir kadeh de Jack için doldurun hatta.

Sevgiler,

Ozan
info@viskigurme.com
2020 © ViskiGurme